გასის ოჯახის პირადი არქივიდან.

ამ ძველ შავ-თეთრ ფოტოზე ოთხი ქალი ჩანს ერთი ოჯახიდან.

ოთხი თაობა. ოთხი ცხოვრება. ოთხი განსხვავებული ეპოქა.

სკამზე ზის ჩემი დიდი-დიდი ბებია ანა.

ქალი, რომელმაც გრძელი და რთული ცხოვრება გაიარა, ნახა რევოლუცია, ომები, შიმშილი და დანაკარგები.

ის ცხოვრობდა დროს, როდესაც ქალებს უბრალოდ ცხოვრება კი არა — გადარჩენა უწევდათ.

მარცხნივ დგას ჩემი ბებია ჟენია — ალექსანდრ გასის ქალიშვილი.

იმ ადამიანის, რომელიც სტალინის რეპრესიების დროს დახვრიტეს.

ის არის ომის ბავშვი.

გოგონა, რომელსაც ბავშვობა ძალიან ადრე დაუმთავრდა.

იმ ადამიანის შვილი, რომლის სახელის ხმამაღლა წარმოთქმაც წლების განმავლობაში აკრძალული იყო.

მის გვერდით დგას ჩემი დიდი ბებია ოლია.

ანას ქალიშვილი.

ქალი, რომლის მხრებზე დაეცა მთელი ომისშემდგომი ცხოვრების ტვირთი: სახლი, შვილები, მეხსიერება, დუმილი, ლოდინი.

ის „ჩუმი ძალა“, რომელზეც იმ წლებში ოჯახები იდგა.

და მარჯვნივ დგას პატარა გოგონა — სვიტლანა.

ჩემი დედა.

ჯერ კიდევ არ იცის, რა ცხოვრება ელოდება.

ჯერ კიდევ არ იცის, რომ საკუთარ ომს, საკუთარ გამოცდებს, საკუთარ გზას და ბედს გაივლის.

და გახდება ქალი, რომლითაც დღეს ასე ვამაყობ.

ვუყურებ ამ ფოტოს და ვფიქრობ:

რა საოცარი ჯაჭვია ქალის ძალის, რომელიც თაობებს შორის გადადის.

დიდი-დიდი ბებია, რომელმაც საუკუნის დასაწყისი გადაიტანა.

ბებია — ომის ბავშვი და დახვრეტილი ადამიანის ქალიშვილი.

დიდი ბებია — ქალი, რომელმაც ოჯახი შეინარჩუნა.

ჩემი დედა — გოგონა, რომელსაც ჯერ კიდევ თავისი გზა აქვს გასავლელი.

ამ ფოტოზე არ არის გმირული პოზები და „კამერისთვის“ ღიმილი.

აქ არის უბრალო ცხოვრება.

მაგრამ სწორედ ასეთი ფოტოებიდან შედგება ქვეყნის ნამდვილი ისტორია.

ოჯახის ისტორია.

ქალების ისტორია, რომლებმაც იცოდნენ, როგორ გადარჩენილიყვნენ, ეყვარათ, დაეცადათ და დაემახსოვრებინათ.

ხანდახან ერთი ფოტო უფრო მეტს ამბობს, ვიდრე ათობით დოკუმენტი.

რადგან მასში არა მხოლოდ სახეებია.

მასში თვით დროა.